راهنمای سفر به ترابزون؛ از سومِلا تا ییلاقهای دریای سیاه

ترابزون شهری در شمال ترکیه و بر کرانهٔ دریای سیاه است؛ جایی که کوههای سرسبز تقریباً تا لبهٔ آب پیش میآیند و مه، بخشی از منظرهٔ همیشگی شهر و درههای اطراف آن است. برای مسافر ایرانی، ترابزون معمولاً یعنی ترکیبی از طبیعت، ییلاق و چند بنای تاریخی مهم؛ نه شهری برای گشتهای موزهای طولانی، بلکه پایگاهی برای رفتن به درهها، آبشارها و دریاچههای پیرامون. این راهنما تصویری کلی از خود شهر، دیدنیهای اصلی منطقه، غذاهای محلی و فصل مناسب سفر میدهد.
ترابزون کجاست و چه شکلی است
ترابزون مرکز استانی به همین نام در شمال شرقی ترکیه است. شهر روی نواری باریک میان دریا و کوهستان نشسته و به همین دلیل کشیده و طولی است؛ بخشهای تاریخی و مرکز خرید نزدیک ساحلاند و محلههای مسکونی از دامنهها بالا میروند. همین جغرافیا باعث میشود از بسیاری نقاط شهر، هم دریا را ببینید و هم دیوارهٔ سبز کوه را.
ترابزون بندری کهن روی مسیرهای بازرگانی شرق و غرب بوده و در دورهای پایتخت امپراتوری ترابوزان به شمار میرفته است. نشانههای این گذشته هنوز در شهر پیداست؛ از جمله بنای ایاصوفیهٔ ترابزون در بخش غربی شهر که کلیسایی از دورهٔ بیزانس بوده و امروز کاربری مذهبی دارد و نقاشیهای دیواری و تزئینات سنگیاش دیدنی است.
نکتهٔ مهم دربارهٔ اقلیم: کرانهٔ دریای سیاه مرطوب و پرباران است. سرسبزی افسانهای این منطقه، چایکاریهای پلکانی روی شیب کوه و باغهای فندق، همه نتیجهٔ همین بارندگیاند. یعنی حتی در ماههای گرم هم احتمال باران هست و بردن یک بادگیر سبک یا بارانی، بیشتر از آنکه احتیاط باشد، ضرورت است.
صومعهٔ سومِلا؛ نشانهٔ ترابزون
مشهورترین جاذبهٔ منطقه، صومعهٔ سومِلا است: مجموعهای که روی دیوارهٔ عمودی یک صخره در دل درهٔ جنگلی ساخته شده و از دور شبیه لانهای است که به کوه چسبیده. بنیاد این صومعهٔ ارتدکس به دوران بیزانس بازمیگردد و قرنها یکی از مهمترین مراکز مذهبی منطقه بوده است. آنچه بازدیدکننده را بیشتر از تاریخ بنا تحتتأثیر میگذارد، جسارت جانمایی آن است: راهروها و اتاقهایی که در فضای میان صخره و پرتگاه جا داده شدهاند.
سومِلا در فاصلهای از خود شهر و در امتداد یک درهٔ سرسبز قرار دارد و معمولاً در قالب یک گشت نیمروزه یا روزانه به آن میروند. مسیر پایانی پیاده و سربالایی است، پله و سنگفرش دارد و در هوای مرطوب لغزنده میشود؛ کفش مناسب پیادهروی، نه کفش شهری، انتخاب درستی است. داخل درهٔ صومعه معمولاً خنکتر از شهر است، حتی وقتی پایین گرم باشد.
بخشهایی از این مجموعه در سالهای گذشته برای مرمت و ایمنسازی بسته شده و دوباره باز شده است. پیش از سفر، وضعیت باز بودن مسیر و بخشهای قابل بازدید را از آژانس یا راهنمای تور بپرسید تا برنامهٔ روزتان بینتیجه نماند.
دریاچهٔ اوزونگل
اوزونگل دریاچهای است در دل درهای پوشیده از جنگل، در بخشهای کوهستانی استان ترابزون. تصویر مشهورش را احتمالاً دیدهاید: پهنهٔ آرام آب، مسجدی با مناره در کنارهٔ آن و خانهها و اقامتگاههای چوبی که دور دریاچه چیده شدهاند و پشتسرشان شیب کوه با درختان سوزنیبرگ بالا میرود.
کار اصلی در اوزونگل قدم زدن است؛ مسیر پیادهٔ گرداگرد دریاچه، نشستن در چایخانههای کنار آب و بالا رفتن به نقاط مرتفعتر برای دیدن دره از بالا. در ماههای شلوغ سال، این روستا پرمسافر میشود و رستورانها و مغازههای سوغات، فضایی پرجنبوجوش پیدا میکنند؛ اگر آرامش میخواهید، صبح زود بهترین وقت است. بالادست اوزونگل ییلاقهای مرتفعتری هست که با خودروی مناسب و در فصل باز بودن جاده قابل رفتن است.
ییلاقها؛ آیدر، حیدرنبی و درههای میان راه
ییلاقنشینی بخشی از فرهنگ زندگی در این منطقه است و «یایلا» به مرتعهای مرتفعی گفته میشود که خانههای چوبی، دام و چشمه دارند. دو نام در برنامهٔ اغلب مسافران تکرار میشود:
- آیدر: مشهورترین ییلاق منطقه که در استان همسایه، ریزه، قرار دارد و در سفرهای ترابزون هم معمولاً به آن میروند. خانههای چوبی روی شیب، آبشارها، چشمهٔ آب گرم و دسترسی به دامنههای کوهستان کاچکار، آیدر را متمایز میکند. رفتن به آنجا یک برنامهٔ روزانهٔ نسبتاً طولانی است و بهتر است روزی جدا برایش کنار بگذارید.
- حیدرنبی: ییلاقی نزدیکتر به ترابزون با فضای سبز باز، خانههای چوبی و مه صبحگاهی؛ گزینهٔ خوبی برای وقتی که فرصت یک روز کامل ندارید و میخواهید حالوهوای ییلاق را تجربه کنید.
در مسیرهای کوهستانی جنوب ترابزون هم توقفهای کوچک ارزش ایستادن دارند؛ از جمله گردنهٔ زیگانا با جنگلهای انبوه، و روستای حمسیکوی که شیربرنجش را همه در منطقه میشناسند. اگر با تور میروید، این توقفها معمولاً بخشی از مسیر رفتوبرگشتاند.
مرکز شهر: میدان، بازار و تپهٔ بوزتپه
قلب شهر، میدان مرکزی با چایخانهها و فضای سبز آن است؛ جایی که عصرها شلوغ میشود و نقطهٔ خوبی برای شروع پیادهروی است. از میدان، خیابانهای خرید مثل کوندوراجیلار و اوزونسوکاک شروع میشوند: بازاری فشرده از مغازههای کفش، پوشاک، طلا و مغازههای خوراکی. برای سوغات، فندق، چای، عسل، کرهٔ محلی و انواع ماهی خشک و کنسروی در همین محدوده پیدا میشود.
دو مقصد دیگر در خود شهر: کوشک آتاتورک، عمارتی سفید در باغی مشرف به شهر که هم بنا و هم منظرهاش ارزش دیدن دارد؛ و تپهٔ بوزتپه که بهترین دید کلی از ترابزون و دریا را میدهد و کافههای بالای تپه، جای مناسبی برای غروب است.
غذاهای دریای سیاه
آشپزی این منطقه با بقیهٔ ترکیه فرق دارد: کره، پنیر، ذرت و ماهی نقش اصلی را دارند. چند چیزی که نباید از دست بدهید:
- کویماک (که در جاهایی موحلاما هم مینامندش): ترکیبی داغ و کشدار از کره، پنیر محلی و آرد ذرت که معمولاً در ماهیتابه سرو میشود و کنارش نان تازه میگذارند. صبحانهٔ کلاسیک منطقه است.
- حمسی: ماهی کوچک دریای سیاه که هویت غذایی این ناحیه است؛ سرخشده در آرد ذرت، پخته با برنج یا در قالب غذاهای محلی دیگر. حمسی فصل دارد و در ماههای سرد تازهتر و فراوانتر است.
- کوفتهٔ آکچاآباد: کوفتهٔ کبابی معروف منطقه که معمولاً با نان و سبزی سرو میشود.
- نان و کرهٔ محلی: نان درشت و روستایی وقفیکبیر و کرهٔ ترابزون، از سوغات خوراکی شناختهشدهٔ منطقهاند.
- چای: کرانهٔ دریای سیاه مرکز چایکاری ترکیه است و چای در استکان کمرباریک، بخشی از هر توقف است.
برای شیرینی هم شیربرنج محلی و شیرینیهای خامهای منطقهای گزینههای رایجاند. اگر با کودک سفر میکنید، خوب است بدانید غذاهای این منطقه معمولاً تند نیستند.
بهترین فصل سفر به ترابزون
اوج جذابیت ترابزون در ماههای گرم سال است، چون ییلاقها و جادههای کوهستانی باز و سرسبزند و همان مه و بارانی که آزاردهنده به نظر میرسد، منظره را میسازد. اواخر بهار و اوایل پاییز معمولاً تعادل خوبی بین هوای مطبوع و شلوغی کمتر دارند. تابستان شلوغترین فصل است و رزرو هتل در آن باید زودتر انجام شود.
در ماههای سرد، شهر و ساحل همچنان قابل سفرند اما جادههای ارتفاعات ممکن است به دلیل برف بسته یا سختگذر باشند و دسترسی به بعضی ییلاقها محدود شود. اگر برنامهٔ سفرتان روی طبیعتگردی متمرکز است، فصل را با آژانس چک کنید.
چطور به ترابزون برویم
سفر به ترابزون از ایران معمولاً هوایی انجام میشود؛ چه با پرواز مستقیم در دورههایی که برقرار است و چه با یک توقف در فرودگاههای بزرگ ترکیه. فرودگاه ترابزون به مرکز شهر نزدیک است و انتقال از فرودگاه به هتل در بیشتر تورها گنجانده میشود. چون برنامهٔ پروازهای مستقیم در فصلهای مختلف تغییر میکند، پیش از قطعیکردن تاریخ سفر، وضعیت پرواز همان بازه را بپرسید.
دارندگان گذرنامهٔ ایرانی برای سفر گردشگری به ترکیه نیازی به ویزا ندارند؛ همین موضوع برنامهریزی سفر به ترابزون را ساده میکند. در مقابل، کارتهای بانکی ایرانی در ترکیه کار نمیکنند، پس تأمین ارز و برنامه برای هزینههای روزانه را از قبل در نظر بگیرید.
کجا بمانیم
بیشتر مسافران ترابزون را پایگاه اقامت خود میکنند و برای اوزونگل، سومِلا و ییلاقها رفتوبرگشت روزانه دارند؛ این کار جابهجایی چمدان را حذف میکند. اگر شبها هم میخواهید بیرون بروید یا خرید کنید، اقامت در محدودهٔ مرکزی شهر منطقیتر است. چند گزینهای که میتوانید ببینید و مقایسه کنید:
- هتل ریل کینگ سوئیت ترابزون — گزینهٔ سهستاره برای سفرهای اقتصادیتر.
- هتل آنمون ترابزون — چهارستاره.
- هتل زورلو گرند ترابزون — چهارستاره و از نامهای شناختهشدهٔ شهر.
- هتل نووتل ترابزون — پنجستاره برای کسانی که سطح اقامت بالاتری میخواهند.
در صفحهٔ هر هتل، امکانات، نوع اتاقها، نشانی و قیمت روز را میبینید. فهرست کاملتر اقامتگاهها هم در صفحهٔ هتلها در دسترس است.
تور ترابزون
چون بیشتر جاذبههای ترابزون بیرون شهر و در درههای کوهستانیاند، رفتن با تور کار را ساده میکند: مسیرها از پیش چیده شدهاند و لازم نیست هر روز دنبال خودرو و راهنما بگردید. دو برنامهٔ فعلی:
- تور طبیعتگردی ۵ روزه ترابزون — ۵ روز و ۴ شب، بهصورت پروازی؛ مناسب کسانی که میخواهند ییلاقها و دریاچهها را با فرصت کافی ببینند.
- تور اقتصادی ۴ روزه ترابزون — ۴ روز و ۳ شب، پروازی؛ برنامهٔ فشردهتر برای سفرهای کوتاهتر.
همهٔ برنامههای این شهر را میتوانید در صفحهٔ تورهای ترابزون ببینید و بر اساس تاریخ حرکت و مدت سفر مقایسه کنید.
بیشتر بخوانید
- راهنمای سفر به استانبول برای مسافر ایرانی — اگر میخواهید ترابزون را با چند روز استانبول ترکیب کنید.
- راهنمای سفر به وان — نزدیکترین مقصد ترکیه به ایران و گزینهٔ مناسب سفرهای کوتاه.
- سفر زمینی تبریز به وان — برای کسانی که میخواهند بدون پرواز وارد ترکیه شوند.
دیدگاه خود را بنویسید
دیدگاه شما پس از تأیید نمایش داده میشود.
